Szukaj w serwisie

Czy wiesz, że...

Decyzja o Warunkach Zabudowy i Zagospodarowania Terenu (WZ)


Dokument, niezbędny do opracowania projektu domu lub projektu budynku usługowego i późniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, wydawany w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zawiera on szczegółowe warunki dotyczące m.in. sposobu użytkowania działki, wielkości i wyglądu budynku, parametrów wielkości zabudowy lub powierzchni biologicznie czynnej, przyłączenia do zewnętrznych sieci itp. Decyzję WZ wydaje właściwy Urząd Miasta lub Gminy na wniosek inwestora.

 


A




ABHEZJA


ABRAZJA


ACETOXY



ADAPTACJA PROJEKTU



AUDYT ENERGETYCZNY


ALABASTER


Współcześnie alabastrem nazywa się delikatny, mleczny, półprzezroczysty, stopiony i szybko schłodzony gips. Stosowany jest do produkcji różnego rodzaju ozdób - od abażurów lamp po stiuki i duże rzeźby.


ANTRESOLA

Pomieszczenie lub przestrzeń wydzielona z pomieszczenia w jego górnej części, nie będąca jednak kondygnacją. Antresola z reguły jest otwarta na pomieszczenie, w którym jest umieszczona.


APROBATA TECHNICZNA

Pozytywna ocena techniczna danego wyrobu stwierdzająca przydatność jego zastosowania w budownictwie. Aprobaty Techniczne ITB udzielane są na wniosek producenta lub grupy producentów wyrobu budowlanego.


ALTANA

Niewielka, lekka budowla najczęściej stawiana w ogródku, chroniąca przed słońcem i deszczem, służąca do odpoczynku lub spotkań.


ATTYKA

Górny element budynku, zwieńczający jego bryłę, w postaci ścian lub balustrad umieszczonych dookoła dachu na ścianach zewnętrznych nośnych. Attyka najczęściej stosowana jest przy dachach płaskich, ma na celu osłonięcie elementów tam umieszczonych, spełnia również (przy dwóch sąsiednich budynkach) formę oddzielenia pożarowego.


ARKADY

Szereg konstrukcji łukowych opartych na słupach (filarach).



B


BADANIA GEOTECHNICZNE

Określają poziom wody gruntowej, rodzaj gruntu oraz inne parametry. Większość gruntów jest wystarczająco nośna aby przenieść obciążenia domu jednorodzinnego. W przypadku budowy większych budynków zaleca się wykonanie badań geotechnicznych w celu precyzyjnego określenia nośności gruntu. Posadowienie budynku na gruncie słabo nośnym może spowodować jego osiadanie.
W przypadku budowy domu lub innego obiektu z podpiwniczeniem zaleca się wykonanie badania geotechniczne w celu określenia dokładnego poziomu wody gruntowej.


BARWICE


Wady drewna polegające na zmianie jego zabarwienia na kolor sinoniebieski aż do czarnego, wywołane przez pasożytnicze grzyby; najczęściej występująca barwica to SINIZNA.


BARWIENIE DREWNA


Oddziaływanie na drewno cieczami, pastami w celu wywołania zmiany barwy drewna lub uwidocznienia jego rysunku.


BEJCA


Substancje barwne w postaci roztworów lub mieszanin stosowane do barwienia drewna. Wyrób przeznaczony do dekoracyjnego malowania elementów drewnianych i drewnopochodnych. Służy do malowania wszystkich rodzajów drewna - iglastego czy liściastego. Bejca wnika głęboko w drewno, trwale zabarwia jego powierzchnię, podkreślając i wzmacniając naturalny rysunek drewna. Bejca może służyć też do wyrównywania barwy podłoża, maskowania połączeń elementów różniących się odcieniami. Powierzchnie drewniane przed malowaniem bejcą należy przeszlifować oraz oczyścić z kurzu i żywicy.


BELKA

Pręt poziomy lub niekiedy pochyły, z reguły z drewna, stali, żelbetu, przejmuje obciążenia pionowe i przenosi je na podpory.

BELKA SPOCZNIKOWA

Belka pozioma podtrzymująca spocznik oraz stanowiąca konstrukcyjne oparcie dla biegu schodów.


BELKA STROPOWA

Belka stanowiąca główny element konstrukcji stropu, przenosi obciążenia stałe ( ściany nośne, ściany działowe) oraz obciążenia zmienne (człowiek).



BUDYNEK GOSPODARCZY

Budynek przeznaczony do wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.


BUDYNEK ZAMIESZKANIA ZBIOROWEGO

Budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi, w szczególności hotel, motel, pensjonat, dom weselny, dom wypoczynkowy, dom wycieczkowy, schronisko młodzieżowe, schronisko, internat, dom studencki, budynek koszarowy, budynek zakwaterowania na terenie zakładu karnego, aresztu śledczego, zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich, a także budynek do stałego pobytu ludzi, w szczególności dom dziecka, dom rencistów, dom opieki i dom zakonny.
BEDNARKA

Element stalowy, o przekroju spłaszczonego prostokąta. Zwijana jest w kręgi. W budownictwie jest stosowana w instalacjach odgromowych (jako uziemienie).

BETON

Materiał powstały ze zmieszania cementu, kruszywa grubego i drobnego, wody oraz ewentualnych domieszek i dodatków. Jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych materiałów budowlanych we współczesnym budownictwie.
Jednym z podziałów betonu jest podział według jego ciężaru objętościowego:
- beton ciężki - o ciężarze objętościowym powyżej 2 600 kg/m3;, wykonywane z zastosowaniem specjalnych kruszyw (np. barytowych)
- beton zwykły:
* o ciężarze objętościowym od 2 200 - 2 600 kg/m3;, wykonywane z zastosowaniem kruszyw naturalnych i łamanych, stosowane do wykonywania elementów konstrukcyjnych betonowych i żelbetowych.
* o ciężarze objętościowym od 1 800 - 2 200 kg/m3;, wykonywane z zastosowaniem kruszyw porowatych - do wykonywania elementów o podwyższonej izolacyjności cieplnej np. ścian osłonowych, pustaków ściennych i stropowych
- beton lekki - o ciężarze objętościowym do 1 800 kg/m3;, wykonywane z zastosowaniem lekkich kruszyw oraz betony komórkowe.
Betony komórkowe wytwarza się z cementu, piasku, wody i środka pianotwórczego. Betony lekkie stosuje się do wykonywania elementów ściennych i stropowych średniowymiarowych (płyty ścienne i stropowe) i drobnowymiarowych (np. bloczki ścienne, prefabrykowane nadproża).

C


COKÓŁ

Część elewacji zewnętrznej budynku. Pełni funkcję ochrony ścian przed wilgocią i uszkodzeniami.


CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA

Charakterystyka energetyczna jest to zbiór danych i wskaźników energetycznych budynku dotyczących obliczeniowego zapotrzebowania budynku na energię na cele centralnego ogrzewania, ciepłej wody, wentylacji i klimatyzacji oraz oświetlenia wbudowanego. Jest ona podstawą do sporządzenia świadectwa energetycznego budynku.
Do pozwolenia na budowę jest ona wymagana zarówno dla projektów domów jak i projektów komercyjnych oraz użyteczności publicznej. Dla projektu domu przyjmuje ona jedynie formę zestawienia współczynników przenikalności cieplnej przegród budynku oraz charakterystyki ogrzewania w budynku.
Dla projektów komercyjnych oraz użyteczności publicznej jest ona liczona na podstawie metodologii zawartej w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury zatwierdzonego w listopadzie 2008 roku.
Taka forma charakterystyki energetycznej jest o wiele bardziej złożona i rozbudowana.
Charakterystykę energetyczną do projektu domu powinien wykonać architekt. Do projektów komercyjnych i użyteczności publicznej charakterystykę wykonaną na podstawie metodologii jej obliczania może zrealizować osoba z uprawnieniami architektonicznymi, konstrukcyjnymi, instalacyjnymi, osoba, która ukończyła studia podyplomowe na jednym z wymaganych kierunków lub osoba, która zdała z wynikiem pozytywnym egzamin Państwowy na wykonywanie certyfikatów energetycznych.

D


Decyzja o Warunkach Zabudowy i Zagospodarowania Terenu (WZ)

Dokument, niezbędny do opracowania projektu domu lub projektu budynku usługowego i późniejszego uzyskania pozwolenia na budowę, wydawany w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zawiera on szczegółowe warunki dotyczące m.in. sposobu użytkowania działki, wielkości i wyglądu budynku, parametrów wielkości zabudowy lub powierzchni biologicznie czynnej, przyłączenia do zewnętrznych sieci itp. Decyzję WZ wydaje właściwy Urząd Miasta lub Gminy na wniosek inwestora.


DYLATACJA

Szczelina pomiędzy ścianami zewnętrznymi, konieczna w przypadku projektowania bardzo długich ścian konstrukcyjnych.


DACH MANSARDOWY

Dach dwu lub 4 spadowy zbudowany z dwóch oddzielonych od siebie (najczęściej przez gzyms) płaszczyzn połaci dachowych.


DOM PASYWNY

Budynek, którego minimalne zapotrzebowanie na ciepło zaspokajane jest przez podgrzewanie powietrza wentylującego dom, zyski ciepła z urządzeń i mieszkańców domu a także nasłonecznienia. Ciepło nie jest doprowadzane oddzielnym, specjalnym systemem.
Głównym celem domu pasywnego jest takie zredukowanie strat ciepła aby oddzielny system grzewczy nie był potrzebny.
Aby osiągnąć jak najmniejsze straty ciepła, dom należy odpowiednio zaizolować termicznie.
Wszystkie przegrody przez które ucieka ciepło (dach, podłoga, ściany) powinny posiadać współczynnik przenikalności cieplnej U poniżej 0,15W/m2K co może zapewnić warstwa izolacyjna o grubości od 25 do nawet 40 cm.
Stolarka okienna powinna posiadać potrójne szyby, z dwoma komorami izolacyjnymi i specjalnymi ramami dostarczają zyski z energii słonecznej, które w miesiącach zimowych przekraczają straty spowodowane przenikaniem ciepła przez okna (U=0,7 W/m2K)
Ponieważ dom pasywny jest szczelnie zaizolowany, wręcz hermetycznie zamknięty, konieczna jest sprawnie działająca wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła (rekuperatorem), która zapewni odpowiednią wymianę powietrza.



DOM JEDNORODZINNY

Budynek mieszkalny przeznaczony dla kilku osób, posiadający jedno mieszkanie, przystosowany do założonych celów użytkowych pod względem architektonicznym, konstrukcyjnym oraz funkcjonalnym.
Dom jednorodzinny może być wolnostojący, w zabudowie bliźniaczej (jedna ze ścian zewnętrznych budynku przylega do drugiego budynku, a pozostałe trzy elewacje usytuowane są swobodnie) oraz w zabudowie szeregowej (dwie ściany zewnętrzne przylegają do sąsiednich budynków, dwie stanowią frontową i tylną elewację, budynek dzieli działkę na dwie części; budynki szeregowe tworzą ciągi od trzech do kilkunastu obiektów).


DOM LETNISKOWY

Obiekt wolnostojący przeznaczony na czasowy pobyt ludzi.
Projekty domów letniskowych nie zawierają instalacji ogrzewania, zawierają natomiast instalacje elektryczną.


DZIAŁKA BUDOWLANA

Wydzielona część terenu, przeznaczona pod zabudowę, na której znajdują się już budynki lub dla której wydano decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

DECYZJA ŚRODOWISKOWA

Realizacja inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, oraz inwestycji mogących znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, jest dopuszczalna po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji (tzw. decyzji środowiskowej).
Decyzje środowiskowe może wydać wójt, burmistrz lub prezydent miasta, starosta (gdy chodzi o podział i scalenie gruntów), wojewoda (dla dróg krajowych oraz niektórych linii kolejowych, elektroenergetycznych oraz rurociągów, dla obszarów morskich zamkniętych).
Decyzja środowiskowa jest wymagana przy składaniu dokumentów o pozwolenie na budowę danego


DACH PULPITOWY

Inaczej dach jednospadowy, z tylną ścianą wystającą ponad strop zwaną ścianą pulpitową.

DŹWIGAR

Inaczej element konstrukcyjny budynku (dachu, stropu), przenoszący obciążenia z góry na niższe elementy konstrukcyjne nośne.
Podziału dźwigarów można dokonać w zależności od rodzaju materiału z jakiego jest on wykonany. Najczęściej stosowane są:
- drewniany wiązar dachowy,
- stalowa kratownica,


DACH NACZÓŁKOWY

Inaczej dwuspadowy dach z ukośnymi krótkimi ścięciami tworzącymi dodatkowe połacie.


DACH WIELOSPADOWY

Inaczej dach utworzony przez skrzyżowanie się dwu lub więcej dachów o różnym kształcie (trapezowych, trójkątnych), które łączą się ze sobą wzdłuż krawędzi poziomych (w kalenicach) i ukośnych, gdzie umieszcza się krokwie koszowe.


DACH CZTEROSPADOWY

inaczej dach kopertowy - jest to jeden z rodzajów dachów stromych. Konstrukcja dachu tworzy cztery połacie. Dwie główne połacie dachu tworzące normalnie dach dwuspadowy są ścięte na końcach tworząc dodatkowe dwie połacie dachu oraz eliminując ściany szczytowe

DACH NAMIOTOWY

Inaczej dach czterospadowy bez kalenicy. Stosowany może być w budynkach o podstawie kwadratu i wyglądem przypomina piramidę.


DACHÓWKA

Inaczej materiał budowlany o różnych formach oraz kształtach służący do krycia dachów spadowych. Dachówki mogą być układane na dachach o minimalnym kącie nachylenia połaci 30 stopni. Najmniejsze dopuszczalne kąty nachylenia połaci są dopuszczalne dla dachówki karpiówki, marsylskiej i zakładkowej.
Ze względu na rodzaj materiału użytego do produkcji, dachówki dzielą się na:
- dachówki ceramiczne - wykonane z gliny ceglarskiej,
- dachówki cementowe - wykonane z zaprawy cementowej,
- dachówki szklane - wykonane ze szkła,
- dachówki wykonane z innych materiałów.
Dachówki układane na kalenicy oraz krokwiach koszowych to gąsiory.

DZIENNIK BUDOWY

Każdy inwestor, który rozpoczyna budowę, ma obowiązek wystąpić do odpowiedniego urzędu o wydanie dziennika budowy. "Dziennik stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót i jest wydawany odpłatnie przez właściwy organ."
Dziennik budowy może zostać wydany po uprawomocnieniu się pozwolenia na budowę. Najczęściej Inaczej zeszyt formatu A-4, którego strony są ponumerowane, w celu dokonywania wpisów chronologicznie. Poszczególne strony dziennika, powinny zostać opatrzone pieczęcią organu wydającego dokument.
Dziennik budowy posiada tzw. stronę tytułową, na której powinny się znajdować następujące informacje:
- numer dziennika budowy (nadany przez organ)
- data wydania dziennika budowy
- liczba stron dziennika budowy
- dane inwestora
- dane dotyczące budowy (adres, rodzaj budowy)
- numer i data wydania pozwolenia na budowę

E


ELEMENTY KONSTRUKCYJNE /NOŚNE/

są to elementy, przeznaczone do przenoszenia obciążeń. Zaliczamy do nich: fundamenty, ściany, nadproża, schody, wieńce, stropy, kominy, więźbę dachową.
Wymiary zewnętrzne tych elementów wynikają ze szczegółowych obliczeń konstrukcyjnych.
Podczas budowy domu lub innego obiektu elementy te powinny być wykonywane przez specjalistów.


ELEMENTY NIEONSTRUKCYJNE


są to elementy, które nie przenoszą obciążeń i nie wpływają na układ konstrukcyjny budynku. Zaliczamy do nich m.in.: ścianki działowe, podłogi i posadzki, izolacje, tynki i warstwy elewacyjne oraz ocieplenie w ścianach dwu i trójwarstwowych, stolarkę okienną i drzwiową, pokrycie dachu, obróbki blacharskie, elementy wykończeniowe jak: gzymsy , attyki itp.
W przypadku części tych elementów w projekcie budowlanym daje się dowolność podczas wyboru materiałów (poza pokryciem dachu - jeśli więźba dachowa zostanie zaprojektowana pod obciążenie od blachy dachówkowej a wykonawca zastosuje dachówkę ceramiczną (kilkukrotnie cięższa) to budynek nie zostanie odebrany przez właściwy organ z uwagi na niebezpieczeństwo utraty swoich parametrów wytrzymałościowych przez elementy konstrukcyjne więźby dachowej).


ENERGIA ODNAWIALNA

Inaczej energia nie emitująca zanieczyszczeń oraz gazów cieplarnianych do środowiska.
Najczęściej wykorzystywanymi źródłami są:
- promieniowanie słoneczne (energia słoneczna),
- energia rozszczepienia pierwiastków promieniotwórczych,
- energia wiatru (energia wiatrowa),
- energia spadku wód (energia wodna),
- biomasa (energia spalania roślin),
- energia geotermalna (energia gorących wód głębinowych),
- energia przypływów i odpływów mórz oraz różnicy temperatury wody powierzchniowej i głębinowej.


ELEMENTY PREFABRYKOWANE

Inaczej elementy konstrukcyjne domu lub innego budynku wytwarzane poza miejscem budowy (w zakładach lub fabrykach), następnie przewożone na plac budowy i montowane.
Mogą to być elementy stropów, ścian itp.
Elementy prefabrykowane najczęściej wykorzystywane są w budownictwie wielkogabarytowym (stadiony, hale, budynki przemysłowe, budynki wielorodzinne itp).
Z reguły produkowane są w kilku wymiarach i kształtach i to do nich inwestor musi dostosować projekt budowlany.
Dzięki prefabrykatom znacząco można skrócić czas budowy obiektu (np: płyta żelbetowa schnie 2-3 tygodnie, strop z prefabrykatów układa się 2-3 dni).


ELEWACJA

Inaczej zewnętrzna powierzchnia ściany domu (budynku). Zawiera wszelkie otwory drzwiowe i okienne.
Projekt budowlany każdego budynku powinien zawierać 4 rysunki elewacyjne (elewacja frontowa, 2 elewacje boczne oraz elewacja tylna inaczej ogrodowa).


F


FUNDAMENT

element konstrukcyjny przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli. Pod wpływem przekazywanych obciążeń dochodzi do odkształceń gruntu, co z kolei powoduje osiadanie budowli. W związku z tym, dobór odpowiedniego rozwiązania fundamentu (sposobu posadowienia budynku) ma zapewnić:
- minimalne i równomierne osiadanie budowli oraz jej stateczność
- właściwą głębokość posadowienia (na warstwie gruntu o odpowiedniej nośności i poniżej głębokości przemarzania gruntu)
- łatwość wykonania
- zabezpieczenie budowli przed zawilgoceniem
W budownictwie stosuje się następujący podział fundamentów:
Bezpośrednie - przekazujące obciążenia bezpośrednio na grunt:
- ławy fundamentowe
- stopy fundamentowe (pod słupami, kolumnami);
- płyty fundamentowe - w przypadku trudnego do posadowienia gruntu
- ruszty fundamentowe (stosowane na gruntach słabo nośnych w celu zwiększenia sztywności);
- skrzynie fundamentowe (stosowane na terenach szkód górniczych);
- bloki fundamentowe (najczęściej przyczółki mostowe)
Pośrednie - przekazujące obciążenie pośrednio (w przypadku gruntu nie nadającego się do posadowienia bezpośredniego).
- pale fundamentowe
- studnie
Fundamenty powinny być posadowione na 5-10 cm warstwie chudego betonu, brak tego elementu powoduje, że na styku z gruntem mieszanka betonowa miesza się z nim, powodując jego porowatość w tym miejscu, zmniejszając jego wytrzymałość i odporność na zamarzanie.

FUTRYNA

Inaczej rama wykonana z PCV, drewna lub metalu osadzona w ościeżu (otwór w ścianie). Do niej na zawiasach montuje się skrzydła okienne lub drzwiowe.

G


GĄSIOR

Inaczej element pokrycia dachowego (rodzaj dachówki), służący do krycia krawędzi dachowych, grzbietów dachu oraz kalenicy. Mocowany jest do łat kalenicowych za pomocą klamer. Gąsior z uwagi na nietypowy kształt jest dużo droższy od standardowej dachówki ceramicznej.

GZYMS

Inaczej część elewacji zewnętrznej budynku. Ma znaczenie architektoniczne - jako ozdoba elewacji oraz utylitarne - chroni ścianę domu przed zaciekami.


GEOTECHNIKA

nauka o pracy i badaniach gruntu dla celów projektowania i wykonawstwa budowli ziemnych i podziemnych oraz fundamentów budynków i nawierzchni drogowych.

GĘSTOŚĆ OBJETOŚCIOWA

Inaczej stosunek masy materiału budowlanego do objętości, jaką zajmuje on łącznie z porami (puste przestrzenie w danym materiale). Jest to parametr niezwykle istotny, gdyż od niego zależą pozostałe jego cechy.
Im większa gęstość objętościowa tym materiał jest cięższy.


GONT

Inaczej drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych. Deska wykonana jest z drewna iglastego, o przekroju klina, z wpustem wzdłuż szerszej krawędzi.
Pokrywanie dachu polega na układaniu gontów na łatach, wciskaniu ostrej krawędzi jednego gonta we wpust drugiego i przybijaniu do łat - gwoździami schowanymi w rowku. Aby woda deszczowa nie przeciekała, gonty układa się krawędziami z rowkami od strony zawietrznej i nieco nachyla ku dołowi. Krawędzie rowków każdego gonta schnąc zaciskają się na ostrej krawędzi sąsiedniej deszczułki, uszczelniając dodatkowo połączenie. Szczelność całego pokrycia gontowego zależy od ilości warstw gontów. Zwykle proste połacie dachu pokrywane są dwuwarstwowo, natomiast pasma przyokapowe lub wygięcia połaci - trójwarstwowo.


H


HYDROIZOLACJA

Inaczej ochrona przeciwwilgociowa elementów budynku (ścian, fundamentów, dachów, podłóg, tarasów, balkonów). Jako izolację przeciwwilgociową stosuje się lepiki asfaltowe, emulsje asfaltowe, masy bitumiczne, zaprawy cementowe wodoszczelne, papy (najczęściej stosowane) oraz folie hydroizolacyjne.


I


INSTALACJA ODGROMOWA

Inaczej instalacja, która ochrania budynek przed wyładowaniami atmosferycznymi. Przy montowaniu instalacji należy pamiętać, że:
- Instalacja odgromowa powinna zabezpieczać nie tylko szczyt dachu, ale całą jego konstrukcję (powinna być zamontowana wzdłuż kalenicy oraz na bocznych krawędziach połaci dachowej)
- Należy z nią połączyć wszystkie elementy znajdujące się na dachu i wystające ponad jego powierzchnię, np: maszty antenowe, nasady kominów itp
- Przewody odprowadzające (zapewniające przepływ prądu z dachu do ziemi) - należy montować w narożnikach budynku po przekątnej
Projekt instalacji odgromowej jest częścią projektu instalacji elektrycznej w gotowym projekcie budowlanym.

INSTALACJA SAP

Inaczej obiektowy System Alarmowania Pożarowego, składający się z szeregu czujek dymowych lub innych elementów wykrywających pożar, zainstalowanych w poszczególnych pomieszczeniach, przekazujących sygnał do centrali, która informuje osobę pełniącą nadzór o zagrożeniu. Instalacja SAP powinna być stosowana w:
1)budynkach handlowych lub wystawowych:
a) jednokondygnacyjnych o powierzchni strefy pożarowej powyżej 5000 m2,
b) wielokondygnacyjnych o powierzchni strefy pożarowej powyżej 2500 m2;
2) teatrach o liczbie miejsc powyżej 300;
3) kinach o liczbie miejsc powyżej 600;
4) budynkach o liczbie miejsc służących celom gastronomicznym powyżej 300;
5) salach widowiskowych i sportowych o liczbie miejsc powyżej 1500;
6) szpitalach, z wyjątkiem psychiatrycznych, oraz w sanatoriach - o liczbie łóżek powyżej 200 w budynku;
7) szpitalach psychiatrycznych o liczbie łóżek powyżej 100 w budynku;
8) domach pomocy społecznej i ośrodkach rehabilitacji dla osób niepełnosprawnych o liczbie łóżek powyżej 100 w budynku;
9) zakładach pracy zatrudniających powyżej 100 osób niepełnosprawnych w budynku;
10) budynkach użyteczności publicznej wysokich i wysokościowych;
11) budynkach zamieszkania zbiorowego, w których przewidywany okres pobytu tych samych osób przekracza 3 doby, o liczbie miejsc noclegowych powyżej 200;
12) budynkach zamieszkania zbiorowego nie wymienionych w pkt 11, o liczbie miejsc noclegowych powyżej 50;
13) archiwach wyznaczonych przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych;
14) muzeach oraz zabytkach budowlanych, wyznaczonych przez Generalnego Konserwatora Zabytków w uzgodnieniu z Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej;
15) ośrodkach elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym, wojewódzkim i resortowym;
16) centralach telefonicznych o pojemności powyżej 10000 numerów i centralach telefonicznych tranzytowych o pojemności             5000-10000       numerów, o znaczeniu miejscowym lub regionalnym;
17) garażach podziemnych, w których strefa pożarowa przekracza 1500 m2 lub obejmujących więcej niż jedną kondygnację podziemną;
18) stacjach metra (kolei podziemnych);
19) dworcach i portach, przeznaczonych do jednoczesnego przebywania powyżej 500 osób;
20) bankach, w których strefa pożarowa zawierająca salę operacyjną ma powierzchnię przekraczającą 500 m2;
21) bibliotekach, których zbiory w całości lub w części tworzą narodowy zasób biblioteczny


INFILTRACJA

Inaczej inaczej przepuszczalność powietrza przez okna lub drzwi zewnętrzne.
Aby wentylacja grawitacyjna działała skutecznie, infiltracja powietrza musi zachodzić (przy założeniu, że nie ma innych nawiewów powietrza do środka domu).
Powszechnie panujące przekonanie, że okna i drzwi muszą być jak najbardziej szczelne jest błędne. Brak świeżego powietrza w budynku powoduje powstawanie grzybów i pleśni, nagromadzenie wydychanego przez człowieka tlenku węgla (przy dużym stężeniu wpływa na obniżenie koncentracji, senność i złe samopoczucie), a przede wszystkim nie dostarcza niezbędnego do spalania w kuchenkach czy piecykach tlenu.


J


JASKÓŁKA

Inaczej małe okno w wykuszu dachu. Pełni funkcję doświetlenia poddasza oraz funkcję ozdobną. Jest odpowiednikiem lukarny. Jaskółka najczęściej przykryta jest daszkiem dwuspadowym. Dzięki zastosowaniu jaskółki można nieznacznie powiększyć powierzchnię użytkową pomieszczenia.


JĘTKI

Inaczej elementy więźby dachowej, które łączą parę krokwi nie dopuszczając do ich przemieszczenia pod wpływem obciążenia. Jętka dzieli krokwie na 2 rozpiętości, w ten sposób przejmując z nich obciążenia.
Jętki najczęściej są elementem ostatniego stropu nad poddaszem mieszkalnym domu (do nich można montować okładziny, płyty ognioodporne oraz inne elementy stanowiące obicie).

JASTRYCH

Inaczej posadzka bezspoinowa lub podkład pod podłogę. Kładziony jest w celu wyrównania stropu przed położeniem warstwy wykończeniowej.



K


KALENICA

Inaczej najwyższa część dachu spadzistego. W domach z dachami płaskimi nie ma kalenicy.
Kalenica jest istotnym parametrem domu; w warunkach zabudowy lub MPZP bardzo często spotyka się pojęcie maksymalnej dozwolonej wysokości kalenicy budynku. Należy oczywiście te ustalenia respektować w trakcie projektowania.


KLESZCZE

Inaczej elementy więźby dachowej. Występują w postaci 2 poziomych belek, które z obu stron obejmują krokwie i słupy w celu usztywnienia konstrukcji dachu budynku.


KROKWIE

Inaczej elementy więźby dachowej. Występują jako drewniane pochyłe belki, stanowiące konstrukcję nośną pod pokrycie dachowe oraz inne elementy (okna dachowe, lukarny, ławy kominiarskie). Przejmują obciążenia zewnętrzne (od ciężaru konstrukcji, śniegu i wiatru) i przekazują na murłaty a te na ściany zewnętrzne nośne. Pracują na zginanie.
Odpowiednie obliczenia dotyczące przekroju krokwi są zawarte w każdym projekcie budowlanym konstrukcyjnym budynku.

KUBATURA

Inaczej objętość budynku (powierzchnia całkowita x wysokość każdej kondygnacji) liczona w obrysie zewnętrznym wszystkich kondygnacji podziemnych i nadziemnych.


KOTEW

Inaczej wygięty, stalowy pręt służący do usztywniania ścian trójwarstwowych ale również do mocowania elementów drewnianych (np: murłat do ściany kolanowej). W przypadku ścian trójwarstwowych kotwy montowane są w pewnych odstępach, najczęściej w spoinach pomiędzy pustakami.

KONDYGNACJA

według Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) kondygnacja jest to pozioma nadziemna lub podziemna część budynku, zawarta między górną powierzchnią stropu lub warstwy wyrównawczej na gruncie a górną powierzchnią stropu lub stropodachu znajdującego się nad tą częścią, w tym poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz pozioma część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mająca wysokość w świetle nie mniej niż 2,0 m, z wyjątkiem nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, klimatyzacyjna lub kotłownia gazowa


KOLEKTOR SŁONECZNY

Inaczej urządzenie służące do konwersji energii promieniowania słonecznego na ciepło. Energia docierająca do kolektora słonecznego zamieniana jest na energię cieplną zastosowanego nośnika ciepła, którym może być ciecz (glikol, woda) lub gaz (np. powietrze).
Klimat w Polsce pozwala na wykorzystywanie kolektorów słonecznych do częściowego podgrzewania ciepłej wody użytkowej. System ten musi być wspomagany przez dolne źródło ciepła. Może nim być kocioł gazowy lub na paliwo stałe, pompa ciepła lub kominek z płaszczem wodnym.
Szacuje się, że instalacja solarna w krajowych warunkach średniorocznie może podgrzewać do 60% ciepłej wody użytkowej.
Kolektory można podzielić na:
- płaskie
o gazowe
o cieczowe
o dwufazowe
- płaskie próżniowe
- próżniowo-rurowe (nazywane też próżniowymi, w których rolę izolacji spełniają próżniowe rury)
- skupiające (prawie zawsze cieczowe)
Zastosowanie kolektorów:
- podgrzewania wody użytkowej,
- podgrzewanie wody basenowej,
- wspomagania centralnego ogrzewania,
- chłodzenia budynków,
- ciepła technologicznego.

Standardowa instalacja solarna składa się z:
1. kolektora słonecznego (w domkach jednorodzinnych od dwóch do czterech),
2. regulatora (uruchamiający pompę obiegu gdy zaistnieje odpowiednia różnica temperatur pomiędzy wyjściem z kolektora a zbiornikiem),
3. pompy,
4. naczynia przeponowego,
5. zbiornika magazynującego ciepłą wodę użytkową, z dwiema wężownicami lub płaszczami grzejnymi (dolna zasilana czynnikiem z kolektorów słonecznych, górna innym źródłem ciepła),
6. inne źródło ciepła

Dla czteroosobowej rodziny wymagana powierzchnia kolektora to około 3-5 m2 a koszt zakupu i montażu instalacji dla domu jednorodzinnego wynosi w zależności od rodzaju kolektorów od 8-15 tys zł.
Należy podkreślić, że kolektory wykorzystują potencjał energii odnawialnej co jest bardzo istotne dla środowiska.


KOSZTORYS BUDOWLANY

Inaczej dokument informujący o kosztach inwestycji budowlanej. Kosztorysy budowlane w różnej formie, zakresie i stopniu szczegółowości sporządza się niemal na każdym etapie realizacji inwestycji budowlanej.
Wyróżnia się m.in:
- kosztorys inwestorski
- kosztorys ofertowy
- kosztorys dodatkowy
- kosztorys powykonawczy
- kosztorys nakładczy
Są dwie metody kalkulacji kosztorysowej:
- metoda kalkulacji uproszczonej
- metoda kalkulacji szczegółowej

KROKWIE KOSZOWE

Inaczej elementy więźby dachowej występujące na krawędziach połaci dachowych.

KOMINEK Z PŁASZCZEM WODNYM

Inaczej system ogrzewania budynku za pomocą kominka oraz instalacji c.o.
Czynnikiem przenoszącym ciepło jest woda, która ogrzewa się przepływając przez wkład kominkowy. Dopływa ona do kaloryferów zamontowanych w poszczególnych pomieszczeniach oddając im ciepło.
Kominek może być podłączony do instalacji centralnego ogrzewania na dwa sposoby - jako samodzielne źródło ciepła (powyższy przypadek) oraz jako dodatkowe źródło ciepła - pracując równolegle z piecem c.o.
W obu przypadkach należy zastosować pompę wymuszającą obieg wody w instalacji oraz zadbać o to aby obieg był otwarty (zainstalowanie w obiegu w naczynia wzbiorczego, które w razie nadmiaru wody odprowadzi ją na zewnątrz).
W przypadku gdy kominek współpracuje z piecem c.o. (działają wymiennie) piec centralnego ogrzewania i wkład grzewczy podłączone są do wydzielonego obiegu, w którym podgrzewana jest woda. Następnie ciepło to przekazywane jest przez wymiennik ciepła do właściwego obiegu c.o. (połączonego z piecem c.o. oraz grzejnikami w poszczególnych pomieszczeniach).
W przypadku, gdy działa kominek, wyposażony w termostat piec centralnego ogrzewania wyłącza się, co powoduje utrzymanie optymalnej temperatury w ogrzewanych pomieszczeniach, a także oszczędności w zużyciu gazu ziemnego, czy oleju opałowego.
Gdy ogień w kominku wygaśnie, ciężar podtrzymania ciągłości ogrzewania przejmuje piec c.o., dzięki czemu temperatura w budynku utrzymuje się na stałym poziomie.

KLAPA DYMOWA

jest to bardzo istotnym elementem bezpieczeństwa pożarowego budynków.. Służy odprowadzeniu dymu oraz gorących gazów z objętego pożarem obiektu lub pomieszczenia dzięki czemu możliwa jest skuteczna ewakuacja ludzi i szybkie dotarcie ekipy gaszącej pożar do źródła ognia.
Ilość klap oraz wielkość powierzchni oddymiania określona jest, zależnie od typu i funkcji obiektu, przez odpowiednie przepisy.
Jako klapę dymową najczęściej stosuje się świetlik dachowy lub element uchylny w świetliku pasmowym. Są one wyposażone w elementy mechaniczne zapewniające ich automatyczne sterowanie (otwieranie i zamykanie) i po przeprowadzeniu stosownych badań i uzyskaniu certyfikatu zgodności z wymaganą normą mogą być stosowane jako klapa dymowa.
Zatem klapa dymowa obok swojej zasadniczej funkcji pełni również rolę świetlika dostarczając światło naturalne do pomieszczeń oraz wyposażona w dodatkowe elementy sterujące może też służyć do codziennego przewietrzania pomieszczeń.
W obiektach dla których wymagana jest instalacja SAP, klapy dymowe są zintegrowane z tą instalacją.

L


LOGGIA

Inaczej rodzaj krytego balkonu, wnęka w elewacji budynku utworzona przez cofnięcie ściany zewnętrznej lub jej części w głąb budynku, otwarta na zewnątrz, przystosowana do przebywania ludzi, dostępna z jednego lub kilku pomieszczeń.
W architekturze zabytkowej (zwłaszcza włoskiej) loggią nazywa się samodzielną budowlę lub część budynku przeznaczoną na miejsce wystawiania rzeźb, mającą zamiast ściany lub ścian frontowych otwartą kolumnadę bądź arkady.

LUKARNA

Inaczej małe okienko w dachu. Pełni funkcję doświetlenia poddasza
oraz ozdobną. Szczególną odmianą lukarny jest wole oko - otwór w dachu
o krzywej powierzchni górnej, pokrytej pokryciem dachowym.

LEGAR


Inaczej drewniana belka układana pod wierzchnią warstwę podłogi wykonaną z desek.


LUKSFERA

Jest to pustak szklany zgrzewany z dwóch odrębnych elementów szklanych. Luksfery zapewniają doświetlenie pomieszczeń oraz są elementem dekoracyjnym. W ścianach zewnętrznych stosuje się je rzadko z uwagi na bardzo słabą termoizolacyjność.


Ł


ŁAWA KOMINIARSKA

Inaczej element znajdujący się na wykończonym dachu budynku, służący do poruszania się po nim (najczęściej kominiarza), w celu dostępu do komina.

ŁATY

Inaczej drewniane listwy przybijane do krokwi, służące do układania na nich pokrycia dachowego (blachy, dachówek, gontu).

ŁAWA FUNDAMENTOWA

Inaczej jeden z rodzajów fundamentów, stosowany najczęściej mod mury lub rzędy słupów .
Główne zbrojenie (na górze i na dole) układane jest wzdłuż ławy i połączone jest strzemionami o dużo mniejszym przekroju.


M


MAPA DO CELÓW PROJEKTOWYCH

Inaczej opracowanie, niezbędne do uzyskania decyzji WZ. Wykonanie jej należy zlecić uprawnionemu geodecie. Zakres mapy winien obejmować obszar, który niezbędny jest dla dokonania analizy otaczającego zagospodarowania, istotnego dla określenia przez urząd wpływu planowanej inwestycji na środowisko i otoczenie (przy ustalaniu warunków zabudowy - obszar analizowany stanowi trzykrotną szerokość działki od strony drogi publicznej).
Owa mapa służyć będzie docelowo do opracowania projektu zagospodarowania terenu. Ważną sprawą jest aktualność mapy. Przepisy wymagają aby, z chwilą składania na niej projektu i ubiegania się o decyzję WZ była ona aktualna.
Najczęściej wykonuje się mapy w skali 1:500 rzadziej 1:1000.
Wykonanie map trwa od dwóch tygodni do kilku miesięcy zależnie od wielkości opracowywanego terenu oraz od sprawnego działania administracji państwowej w danym powiecie.

MINIMALNA SZEROKOŚĆ DZIAŁKI

Ważnym kryterium decydującym o wyborze projektu domu lub innego obiektu, oprócz wymagań zawartych w decyzji WZ lub MPZP jest minimalna szerokość działki. Przepisy określają minimalne odległości budynku od granicy działki:
- 4 m - w przypadku ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi,
- 3 m - w przypadku ściany bez otworów okiennych i drzwiowych,
- 1,5 m lub w granicy działki jeżeli wynika to z zapisów w planie lub decyzji WZ
W szczególnych przypadkach (bardzo wąska działka), można ubiegać się o zezwolenie na przysunięcie domu lub innego budynku do granicy działki na 1,5 m w przypadku elewacji bez okien lub budowę w granicy.
Najważniejsza jest tutaj zgoda sąsiada (na piśmie), jeśli uzyska się taką zgodę a w warunkach WZ lub MPZP nie ma żadnych przeciwwskazań co do takiego rozwiązania to wówczas jest duża szansa na pozytywne rozpatrzenie takiego wniosku przez właściwy organ.

MURŁATY

Inaczej elementy więźby dachowej. Występują jako poziome belki, które układa się wzdłuż ściany zewnętrznej. Przejmują siły rozporowe z krokwi, dlatego muszą być bardzo dobrze zakotwione (najlepiej w wieńcu stropowym). Przekroje murłat wynikają z szczegółowych obliczeń konstrukcyjnych.

MOSTEK TERMICZNY

Inaczej fragment przegrody zewnętrznej budynku charakteryzujący się znacznie niższą izolacyjnością termiczną niż sąsiadujące z nim elementy budowlane.
Mostki termiczne powodują znaczne straty ciepła wskutek miejscowego wychłodzenia przegród budowlanych.
Najczęściej występują przy płytach balkonowych, w miejscach połączenia płyty fundamentowej ze ścianą zewnętrzną, na połączeniu dachu i ściany zewnętrznej, dookoła futryn drzwi i okien, przy wieńcach i nadprożach , w miejscach osadzenia w przegrodach zewnętrznych konstrukcji wsporczych, np: podciągów, wsporników do mocowania, balustrad stalowych;
Przyczyną powstawania mostków są z reguły błędy w projekcie budowlanym lub wykonawstwie.
Mostki mogą zwiększać zapotrzebowanie domu na ciepło nawet o 25%, a zatem znaczni podnosić koszty jego ogrzewania i eksploatacji.
Termoizolacyjność domu oraz miejsca występowania mostków cieplnych najłatwiej jest zbadać metodą termowizji.
Aby częściowo zniwelować zjawisko mostków cieplnych należy zadbać o ciągłość izolacji termicznej ułożonej po zewnętrznej stronie ściany, zwrócić uwagę na montaż stolarki okiennej i drzwiowej.

MIECZE

Inaczej elementy konstrukcyjne więźby dachowej w postaci belek skośnych, łączące słupy z kleszczami lub słupy z płatwiami pośrednimi . Ich zadaniem jest usztywnienie więźby dachowej w kierunku podłużnym.
Przekrój mieczy wynika z obliczeń w projekcie konstrukcyjnym

MIEJSCOWY PLAN ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO

Inaczej dokument uchwalany przez Gminę, składający się z części opisowej oraz części rysunkowej (najczęściej jest to mapa w skali 1:1000). Na mapie zaznaczone są obszary o różnym przeznaczeniu, najczęściej różnymi kolorami.
MPZP określa następujące kwestie:
- przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania,
- linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi, a także tereny niezbędne do wytyczania ścieżek rowerowych,
- tereny przeznaczone do realizacji celów publicznych oraz linie rozgraniczające te tereny,
- granice i zasady zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie,
- zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej oraz linie rozgraniczające tereny tej infrastruktury,
- zasady i warunki podziału terenów na działki budowlane,
- lokalne warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym również linie zabudowy i gabaryty obiektów, a także maksymalne lub minimalne wskaźniki intensywności zabudowy,
- szczególne warunki zagospodarowania terenów, w tym zakaz zabudowy, wynikające z potrzeby ochrony środowiska przyrodniczego, kulturowego i zdrowia ludzi, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych,
- tereny, na których przewiduje się stosowanie systemów indywidualnych lub grupowych oczyszczania ścieków bądź zbiorników bezodpływowych,
- tymczasowe sposoby zagospodarowania, urządzania oraz użytkowania terenu,
- granice obszarów; zorganizowanej działalności inwestycyjnej, rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej, przekształceń obszarów zdegradowanych.
MPZP jest ustalany na bazie Studium Uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Wypis i wyrys z planu może otrzymać każdy (nie trzeba być właścicielem danej działki), wystarczy złożyć odpowiedni wniosek w Gminie i wnieść należną opłatę (wypis 30-40 zł oraz wyrys 20 zł za każdą stronę).
W przypadku braku MPZP, należy wystąpić o Warunki Zabudowy dla działki.

MUR OPOROWY

Inaczej budowla w postaci ściany betonowej, żelbetowej, ceglanej z kamiennej itp, oddzielający dwie powierzchnie o różnych wysokościach, służący do ochrony przed osuwiskami gruntu, oraz do jego stabilizacji.

MAŁA ARCHITEKTURA

Inaczej zbiór niewielkich obiektów, posadowionych na działce w ramach zagospodarowania działki praktycznie każdego obiektu budowlanego (domy jednorodzinne, budynki wielorodzinne, użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego) a także parków lub ogrodów.
Najczęściej są to: ławki, kosze na śmieci, altany, fontanny, ogrodzenia, elementy placów zabaw dla dzieci (np: huśtawka, piaskownica) ale także obiekty kultu religijnego jak np: kapliczki.



N


NADPROŻE

Inaczej element konstrukcyjny, który montuje się w celu przekrycia otworów okiennych i drzwiowych.
Przenoszę one obciążenia ze ściany powyżej nadproża bezpośrednio na ściany zewnętrzne (chroniąc okno lub drzwi).
Rysunki oraz obliczenia konstrukcyjne tych elementów powinien zawierać projekt konstrukcyjny budowlany domu lub innego obiektu.



O


OKNO KOLANKOWE

Inaczej okno, które montuje się na poddaszu w celu jego doświetlenia. Może być usytuowane w ścianie kolankowej lub w połaci dachu. Pionowe okno kolankowe zazwyczaj zespolone jest z pochylonym oknem połaciowym.


OKNO POŁACIOWE

Inaczej okno, które montuje się na poddaszu, w celu jego doświetlenia. Usytuowane jest w połaci dachowej pomiędzy krokwiami.
Okna połaciowe można stosować na dachy o nachyleniu większym niż 15 stopni.
Porównując z innym sposobem doświetlenia poddasza użytkowego domu - lukarną, okna połaciowe są nieco skuteczniejsze.
Przy projektowaniu doświetlenia domu należy pamiętać o podstawowej zasadzie: powierzchnia przeszklenia w świetle ościeżnicy, nie może być mniejsza niż 1/8 powierzchni podłogi.


OŚCIEŻE

jest otwór w murze, w którym umieszcza się ościeżnicę wraz ze skrzydłem drzwiowym lub okiennym.

OŚCIEŻNICA

potocznie nazywana framugą. Jest to element drzwi, do którego przymocowane jest skrzydło drzwiowe, za pomocą zawiasów.


ODPORNOŚĆ OGNIOWA

Inaczej czas przez jaki element lub materiał budowlany zachowuje swoje właściwości podczas pożaru lub czas do osiągnięcia danego stanu granicznego:
R- nośność ogniowa
E- szczelność ogniowa
I- izolacja ogniowa
R - element przestaje spełniać swoje funkcje nośne na skutek zniszczenia konstrukcji lub przekroczenia granicznych wartości odkształceń
E - element przestaje spełniać swoje funkcje oddzielającą na skutek powstawania pęknięć lub szczelin, albo odpadnięcia od konstrukcji
I - gdy element przestaje spełniać swoje funkcje oddzielającą w wyniku przekroczenia granicznej wartości temperatury po nienagranej stronie elementu
Odpowiednie przepisy pożarowe decydują o tym w jakiej klasie odporności pożarowej (A,B,C,D,E) powinny znajdować się dane strefy budynku. Klasa odporności określa wartości R,E oraz I dla danego elementu budynku (główna konstrukcja nośna, konstrukcja dachu, ściany zewnętrzne, strop, przekrycie dachu, ściany wewnętrzne).
Wartości tych należy bezwzględnie przestrzegać podczas projektowania budynku.
Każdy projekt budowlany obiektu komercyjnego lub użyteczności publicznej powinien zawierać szczegółowy opis warunków ochrony przeciwpożarowej a także zawierać opinię rzeczoznawcy przeciwpożarowego.

OPIS WARUNKÓW OCHRONY POŻAROWEJ

Inaczej zestawienie wszelkich istotnych informacji dotyczących ochrony przeciwpożarowej projektowanego budynku. Jest jedną z najważniejszych części opisu technicznego projektu budowlanego budynku usługowego, komercyjnego lub użyteczności publicznej. Podstawowe elementy opisu:
- parametry budynku
- klasy odporności pożarowej
- podział na strefy pożarowe
- klasy odporności ogniowej elementów budynku
- opis poszczególnych elementów konstrukcyjnych pod względem przeciwpożarowym (podanie odpowiednich aprobat technicznych w celu udowodnienia faktu że dany element budynku spełnia przypisaną mu klasę odporności ogniowe)
- opis elementów wykończenia pod względem p.poż
- opis i parametry dróg ewakuacyjnych
- opis sprzętu gaśniczego
- opis innych elementów istotnych ze względu na warunki p.poż (hydranty, klatki schodowe, klapy dymowe, zabezpieczenie przewodów instalacyjnych, itp)
- informacje o dodatkowych instalacjach p.poż. (np. instalacja SAP, przeciwpożarowy wyłącznik prądu, oświetlenie ewakuacyjne)


OSIADANIE GRUNTU

Inaczej powolne przemieszczanie się gruntu, w wyniku którego powierzchnia terenu ulega obniżeniu i powstaje za.
Osiadanie zachodzi najczęściej pod wpływem:
* ciężaru warstw nadległych
* ciężaru obiektu budowlanego
* obniżenia zwierciadła wód gruntowych



P


PŁATWIE

są to elementy więźby dachowej - poziome belki, ułożone wzdłuż połaci dachowej. Pełnią rolę usztywnienia konstrukcji dachu. W zależności od położenia rozróżniamy płatwie:
- dolną inaczej murłatę
- pośrednią
- kalenicową

POWIERZCHNIA CAŁKOWITA

Inaczej suma powierzchni całkowitych wszystkich kondygnacji budynku. Powierzchnia całkowita każdej kondygnacji mierzona jest na poziomie posadzki po obrysie zewnętrznym budynku. Składa się z powierzchni kondygnacji netto i powierzchni zajętej przez konstrukcję.

POWIERZCHNIA NETTO

Inaczej powierzchnia ograniczona przez elementy zamykające. Jest określana oddzielnie dla każdej kondygnacji i obliczana dla wymiarów budynku w stanie wykończonym, na poziomie podłogi.

POWIERZCHNIA UŻYTKOWA


Inaczej część powierzchni kondygnacji netto , która odpowiada celom i przeznaczeniu budynku. Określana jest oddzielnie dla każdej kondygnacji.
Podawana w Internecie oraz w katalogach KB Projekt powierzchnia użytkowa jest sumą powierzchni wszystkich pomieszczeń (powierzchnia na poddaszu liczona jest dla wysokości 140 cm do 220 cm - w 50 %, dla wysokości powyżej 220 cm - w 100 % powierzchni lub też 100% powierzchni od 1,9 m wysokości.
Do powierzchni użytkowej nie wlicza się powierzchni balkonów, tarasów , ramp itp.

POWIERZCHNIA ZABUDOWY

Inaczej powierzchnia terenu zajęta przez budynek w stanie wykończonym. Wyznaczona jest przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi na powierzchnię terenu.
Do powierzchnia zabudowy domu nie wlicza się powierzchni obiektów znajdujących się pod powierzchnią terenu, powierzchni schodów zewnętrznych, tarasów, studzienek przyokiennych, markiz, zadaszeń itp.
Inaczej mówiąc jest to powierzchnia jaką zajmuje budynek w terenie.

POZWOLENIE NA BUDOWĘ

Inaczej dokument, który inwestor otrzymuje w drodze decyzji administracyjnej z właściwego dla lokalizacji działki Wydziału Architektury w Starostwie Powiatowym. Umożliwia ono zgodne z prawem rozpoczęcie robót budowlanych.
Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć (wg. Ustawy Prawo Budowlane Art. 33 pkt. 2, z późn. zm.):
1) 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Dodatkowo wymagane jest zaświadczenie, potwierdzające wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego projektanta adaptującego projekt do działki inwestora. W rozumieniu Prawa Budowlanego "projektantem" jest osoba, która opracowuje pełny projekt budowlany (składający się z: projektu zagospodarowania działki, projektu architektoniczno-budowlanego, oświadczeń o zapewnieniu dostaw mediów oraz geotechnicznych warunków posadowienia). Od autorów części architektoniczno-budowlanej nie wymaga się w/w zaświadczenia.
2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
3) decyzję o warunkach zabudowy (WZ) lub wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pozwolenie na budowę powinniśmy teoretycznie otrzymać w terminie 65 dni roboczych od daty złożenia wniosku. Jeżeli starosta nie wyda w terminie 65 dni, od daty złożenia wniosku decyzji, to organ wyższego szczebla ma prawo nałożyć karę. W każdym przypadku przekroczenia ustawowego terminu wydania decyzji prowadzi się odrębne postępowanie.
Od pozwolenia budowę można się odwołać w przeciągu 14 dni od momentu jego wydania. W przypadku braku jakichkolwiek odwołań po tym terminie decyzja staje się prawomocna i można przystąpić do budowy.
Pozwolenie na budowę traci swoją ważność jeśli w okresie 3 lat od jego wydania nie zostały podjęte prace budowlane.
Pozwolenie na budowę może być wydane tylko i wyłącznie osobie, która złożyła wniosek oraz posiada pełne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zgodnie z obecnym Prawem Budowlanym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa:
1) obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej:
a) parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m,
b) płyt do składowania obornika,
c) szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25m3,
d) naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 4,50m,
e) suszarni kontenerowych o powierzchni zabudowy do 21 m2 ;
2) wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki;
3) indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50m3 na dobę;
4) altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich;
5) wiat przystankowych i peronowych;
6) budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 20 m2, służących jako zaplecze do bieżącego utrzymania linii kolejowych, położonych na terenach stanowiących własność Skarbu Państwa i będących we władaniu zarządu kolei;
7) wolno stojących kabin telefonicznych, szaf i słupków telekomunikacyjnych;
8) parkometrów z własnym zasilaniem;
9) boisk szkolnych oraz boisk, kortów tenisowych, bieżni służących do rekreacji;
10) miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie;
11) zatok parkingowych na drogach wojewódzkich, powiatowych i gminnych;
12) tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; zwolnienie to nie dotyczy obiektów, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska;
13) gospodarczych obiektów budowlanych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki leśnej i położonych na gruntach leśnych Skarbu Państwa;
14) obiektów budowlanych piętrzących wodę i upustowych o wysokości piętrzenia poniżej 1 m poza rzekami żeglownymi oraz poza obszarem parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin;
15) przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 30 m2;
16) pomostów o długości całkowitej do 25 m i wysokości, liczonej od korony pomostu do dna akwenu, do 2,50 m, służących do:
a) cumowania niewielkich jednostek pływających, jak łodzie, kajaki, jachty,
b) uprawiania wędkarstwa,
c) rekreacji;
17) opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnień brzegów rzek i potoków górskich oraz brzegu morskiego, brzegu morskich wód wewnętrznych, niestanowiących konstrukcji oporowych;
18) pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych;
19) instalacji zbiornikowych na gaz płynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemności do 7 m3, przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych;
20) przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych;
21) urządzeń pomiarowych, wraz z ogrodzeniami i drogami wewnętrznymi, państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej i państwowej służby hydrogeologicznej:
a) posterunków: wodowskazowych, meteorologicznych, opadowych oraz wód podziemnych,
b) punktów: obserwacyjnych stanów wód podziemnych oraz monitoringu jakości wód podziemnych,
c) piezometrów obserwacyjnych i obudowanych źródeł;
22) obiektów małej architektury;
23) ogrodzeń;
24) obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych;
25) tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniących jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel;
26) znaków geodezyjnych, a także obiektów triangulacyjnych, poza obszarem parków narodowych i rezerwatów przyrody;
27) instalacji telekomunikacyjnych w obrębie budynków będących w użytkowa
Należy jednak pamiętać, że większość z tych obiektów wymaga zgłoszenia, w terminie do 30 dni przed rozpoczęciem prac.

PRAWO AUTORSKIE

w opisie każdego projektu architekt zastrzega sobie, że inwestor i wykonawca nie mogą bez jego zgody wprowadzać zmian zniekształcających zamysł architektoniczny. Projekt architektoniczny jest dziełem twórczym, a zatem przedmiotem prawa autorskiego. Autor zbywa jedynie prawo do jednorazowej realizacji dzieła - nie można więc wykorzystać projektu po raz drugi, w innym miejscu. Nie można również, bez zgody autora, kopiować go ani rozpowszechniać w innym celu niż jego realizacja.

PROJEKT BUDOWLANY

Inaczej opracowanie niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę oraz do jej realizacji. Zgodnie z Prawem Budowlanym  "Projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Projekt budowlany powinien zawierać:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący:
- określenie granic działki lub terenu,
- usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych,
- sieci uzbrojenia terenu,
- sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków,
- układ komunikacyjny i układ zieleni ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich.
2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia.
3) stosownie do potrzeb, oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych,
4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych.
Wszystkie projekty muszą być wykonane przez osoby mające odpowiednie uprawnienia budowlane. Architekt powinien legitymować się aktualnym zaświadczeniem o przynależności do Izby Architektów RP. Dodatkowo wymagane jest oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
W rozumieniu Prawa Budowlanego "projektantem" jest osoba, która opracowuje pełny projekt budowlany pkt 1-4 i to ona ponosi pełną odpowiedzialność za projekt i jego zgodność z obowiązującymi normami oraz przepisami.
W przypadku standardowych i nieskomplikowanych konstrukcyjnie projektów, projekt budowlany w zupełności wystarcza do poprawnego wykonania wszelkich prac budowlanych.
W przypadku elementów niestandardowych i skomplikowanych można zlecić wykonanie projektu wykonawczego.
Pełny projekt budowlany domu z reguły powstaje w oparciu o projekt gotowy (projekt typowy).

PROJEKT GOTOWY

Inaczej projekt architektoniczno-budowlany, którego dokumentacja jest powielana i rozpowszechniana. Może stanowić jedną z 4 części projektu budowlanego (zamiast projektu indywidualnego). Konieczna jest jego tzw. adaptacja do istniejących warunków lokalnych.
Projekt gotowy w zależności od rodzaju budynku składa się z:
1. dla projektów domów mieszkalnych
- projekt budowlany architektoniczny
- projekt budowlany konstrukcyjny
- projekt budowlany wewnętrznych instalacji sanitarnych
- projekt budowlany wewnętrznej instalacji elektrycznej oraz odgromowej
W zależności od biura do dodatkowo dołączane są:
- wizualizacja budynku
- zestawienie elementów więźby dachowej
- kosztorys inwestorski
- różnego rodzaju dodatki (tablice budowy, projekty ogrodzeń, projekty szamba, dzienniki budowy itp).
2. W przypadku projektów budynków komercyjnych projekt gotowy dodatkowo powinien zostać uzgodniony z odpowiednim rzeczoznawcą pod kątem wymogów przeciwpożarowych i sanitarnych.
Projekty spełniające powyższe warunki posiada w sprzedaży firma KB Projekt Kancelaria Obsługi Inwestycji (ponad 850 własnych projektów domów, 60 projektów budynków gospodarczych oraz 46 projektów budynków komercyjnych - domy weselne, hotele, budynki gastronomiczne. W siedzibie firmy w Krakowie przy ul. Cystersów 7B można zapoznać się z szeroką ofertą biura i otrzymać bezpłatnie aktualny katalog.

PROJEKT INDYWIDUALNY

Inaczej opracowanie niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę oraz do jej realizacji. Na jego opracowanie należy zdecydować się w przypadku, gdy nie uda nam się znaleźć gotowego projektu katalogowego, który spełniałby nasze oczekiwania a także pokrywał się z parametrami zawartymi w warunkach zabudowy dla naszej działki lub też w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Jeżeli mamy działkę tzw. "trudną" - o nietypowym kształcie, ze spadkami, mocno zadrzewioną - to zamówienie indywidualnego projektu może okazać się koniecznością.
W przypadku projektów obiektów komercyjnych (domy weselne, hotele, budynki gastronomiczne, warsztaty samochodowe, itp) w znacznej większości zastosowanie ma właśnie projekt indywidualny. Na rynku znajduje się bardzo niewiele gotowych projektów budowlanych tego typu obiektów a ponadto inwestorzy często pragną zrealizować budynek według własnej koncepcji, wizji. Projekt indywidualny to umożliwia.


PROJEKT WYKONAWCZY

stanowi on uszczegółowienie dla potrzeb wykonawstwa rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym. Rozwiązania w nim zawarte nie mogą naruszać istoty rozwiązań zawartych w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Muszą być zgodne z warunkami WZ. W przeciwnym wypadku wymagają ponownego wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę.
Projekt wykonawczy sporządza się przeważnie w przypadku dużych, skomplikowanych i nietypowych inwestycji. Nie ma potrzeby jego opracowania dla typowej budowy domu jednorodzinnego. Nie jest on wymagany do uzyskania pozwolenia na budowę, więc śmiało można pominąć jego opracowanie.

PORTYK

Ganek kolumnowy, najczęściej z charakterystycznym trójkątnym zwieńczeniem (tzw. frontonem), popularny w architekturze polskich dworków. Tworzy główną część frontowej elewacji budynku.

PLAN ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI

Inaczej dokument przedstawiający sytuację na działce. Część rysunkowa zawiera obrys i wymiary budynku wraz z naniesionymi bramami wjazdowymi, położeniem mediów - woda, gaz, prąd, szambo, śmietnik a także rozmieszczenie drzew i innych elementów znajdujących się na działce. Niekiedy Warunki Zabudowy lub zapis w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nakazuje również przewidzieć i opisać sposób przesuwania mas ziemnych.
Plan zagospodarowania działki wykonuje architekt z odpowiednimi uprawnieniami, najczęściej jest to architekt zajmujący się adaptacją gotowego projektu do działki.

PODCIĄG

Inaczej element konstrukcyjny w postaci belki, stanowiący najczęściej podporę dla stropu, innych belek nośnych, ścian oraz słupów. Przenosi od nich obciążenie i przekazuje na inne elementy nośne, np. ściany nośne lub słupy. Spełnia taką samą funkcję, jak ściana nośna umieszczona pod stropem, jest jednak stosowany gdy obecność ściany nośnej jest niepożądana.
Dzięki podciągom udaje się zwiększyć rozpiętość stropów.
Podciąg jest jednym z najistotniejszych elementów konstrukcyjnych i szczegółowe obliczenia dotyczące tego elementu powinien zawierać projekt budowlany konstrukcyjny domu lub innego budynku.
POWIERZCHNIA BIOLOGICZNIE CZYNNA

Inaczej teren z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią, nie mniej jednak niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie.
Jest to parametr bardzo często określany w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego

PRZEDMIAR ROBÓT BUDOWLANYCH

Inaczej opracowanie zawierające zestawienie przewidywanych do wykonania robót w kolejności technologicznej ich wykonania, wraz z ich szczegółowym opisem, miejscem wykonania lub wskazaniem podstaw ustalających szczegółowy opis, z wyliczeniem i zestawieniem ilości jednostek miar robót podstawowych oraz wskazaniem podstaw do ustalania cen jednostkowych robót (suma kosztów bezpośredniej robocizny, materiałów i pracy sprzętu oraz kosztów pośrednich i zysku, wyliczona na jednostkę przedmiarową robót podstawowych) lub jednostkowych nakładów rzeczowych (nakłady rzeczowe robocizny, materiałów i sprzętu niezbędne do wykonania jednostki przedmiarowej roboty podstawowej).


PAROIZOLACJA

Inaczej jedna z warstw w ocieplonym dachu stromym, folia (najczęściej polietylenowa) układana od strony poddasza, zabezpieczająca warstwę ocieplenia przed nadmiarem wilgoci przedostającej się z wnętrza domu. Przepuszcza śladowe ilości pary wodnej (ok. 0,5 gr/m2 na dobę).

PRZEBUDOWA

Inaczej wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego


POMPA CIEPŁA

Inaczej urządzenie, które za pomocą energii mechanicznej jest zdolne do znaczącego zwiększenia temperatury czynnika grzewczego.
Ciepło pobierane jest z "dolnego źródła ciepła" (np: gruntu, wody, powietrza) za pomocą wężownic. Pobrane ciepło przekazywane jest do zamontowanego w pompie parownika (wymiennik ciepła) a następnie do czynnika ciepła znajdującego się w układzie pompy, który zamienia się w gaz. Sprężarka zasilana energią elektryczną spręża parę, znacznie zwiększając jej ciśnienie a co za tym idzie podnosząc temperaturę.
Poprzez kolejny wymiennik ciepło przekazywane jest do instalacji grzewczej a temperatura czynnika w dalszym obiegu pompy spada, następnie zamienia się z powrotem w ciecz, która przepływa do parownika rozpoczynając w ten sposób kolejny obieg.
Dolnym źródłem ciepła może być: grunt, woda, woda gruntowa, powietrze.
Wybór odpowiedniego czynnika jest jednym z najważniejszych zadań przy instalacji pompy ciepła.
Jako górne źródło ciepła (niskotemperaturowe) występować mogą:
- ogrzewanie podłogowe: zakres temperatur (25 - 30 stopni)
- ogrzewanie sufitowe: do 45 st.C
- ogrzewania grzejnikowe 55/40 stopni
Koszt montażu całej instalacji pompy ciepła wraz z instalacja grzewczą jest spory jednak jak gwarantują fachowcy, przy odpowiednim doborze instalacji koszty jej zakupu, montażu i eksploatacji mogą się zwrócić po kilku - kilkunastu latach.
Duże znaczenie ma zapotrzebowanie na energię cieplną budynku: im wyższe zapotrzebowanie tym zwrot nakładów jest szybszy.

PRZECIWPOŻAROWY WYŁĄCZNIK PRĄDU

powinien być zaprojektowany w budynkach, posiadających strefy pożarowe o kubaturze przekraczającej 1.000 m3 lub zawierających strefy zagrożenia wybuchem.
Przeciwpożarowy wyłącznik prądu odcina dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru. Przeciwpożarowy wyłącznik prądu powinien być umieszczony w pobliżu głównego wejścia do obiektu lub złącza i odpowiednio oznakowany, zgodnie z odrębnym projektem, który należy uzgodnić z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Odcięcie dopływu prądu przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu nie może powodować samoczynnego załączenia drugiego źródła energii elektrycznej, w tym zespołu prądotwórczego, z wyjątkiem źródła zasilającego oświetlenie awaryjne.
Wyłącznik jest jednym z podstawowych elementów ochrony przeciwpożarowej większości budynków komercyjnych. Informacje o nim powinny być uwzględnione w opisie warunków ochrony pożarowej będącego częścią opisu technicznego projektu budowlanego .

PODCIEŃ

są to przestrzenie usytuowane na parterze budynku, otwarte na zewnątrz, oddzielone słupkami lub filarami. Przykryciem podcieni najczęściej są sklepienia, rzadziej zwykłe stropy. Mogą stanowić one dobre rozwiązanie w sytuacji gdy trzeba wydzielić miejsce przechodnie a nie ma na nie miejsca poza obrębem budynku.



R


RYNNA

Inaczej element w kształcie koryta, wykonany z PVC, blachy stalowej ocynkowanej, miedzianej, aluminiowej, rzadziej z drewna, umieszczany wzdłuż okapu. Odprowadza wodę pochodzącą z opadów atmosferycznych - z dachu, najczęściej do rury spustowej.


RURA SPUSTOWA

Inaczej zewnętrzny lub wewnętrzny (rzadziej spotykany) najczęściej pionowy element odprowadzający wodę z rynien do kanalizacji deszczowej. Wykonywana z PCV, blachy stalowej ocynkowanej, miedzianej lub aluminiowej.

REKUPERATOR

Inaczej urządzenie odzyskujące ciepło z zużytego powietrza wywiewanego z budynku.
Powietrze wywiewane z poszczególnych pomieszczeń domu, poprzez system kanałów wentylacyjnych dostarczane jest do wymiennika ciepła znajdującego się w rekuperatorze gdzie przez specjalną powłokę wykonaną z materiału dobrze przewodzącego ciepło, ogrzewa powietrze nawiewane do wnętrza budynku. Strumienie powietrze (kierunek) mogą być zgodne, krzyżujące się lub przeciwne. Zdecydowanie najlepsze jest trzecie rozwiązanie, przy którym można uzyskać skuteczność nawet około 85% (85% ciepła zostaje odzyskane).
Skuteczność instalacji zależy między innymi od wielkości urządzenia, izolacji przewodów, czy też parametru spręż-siła rekuperatora (jeśli jest za mały spręź, to powietrze może nie dotrzeć do nawiewników w pomieszczeniach).
Wprowadzenie stosowanych obecnie energooszczędnych rozwiązań dla budownictwa spowodowało niebezpieczne pogorszenie się warunków "powietrznych" wewnątrz pomieszczeń. Stolarka okienna i drzwiowa o dobrych parametrach szczelności powoduje, że standardowa wentylacja grawitacyjna nie zdaje egzaminu. W pomieszczeniach (przy stosowaniu wentylacji grawitacyjnej) następuje nagromadzenie niepożądanych składników w powietrzu, takich jak: dwutlenek węgla, para wodna czy też kurz.
Wentylacja mechaniczna z rekuperatorem zapewnia stałą wentylację budynku nie wymagającą otwierania czy rozszczelniania okien oraz korzystania z tradycyjnych kominów wentylacyjnych.
Obecnie coraz częściej już na etapie projektowania uwzględnia się możliwy montaż instalacji z rekuperatorem (brak murowanych kominów wentylacyjnych).
Rekuperator składa się z wymiennika ciepła, dwóch wentylatorów wymuszających przepływ powietrza, nagrzewnicy oraz filtrów
- wentylatory - elementy niezwykle istotne w całej instalacji. Nie należy na nich oszczędzać. Tanie wentylatory łopatkowe mogą nie podołać ciągłej pracy, ponadto mogą okazać się zbyt głośne. Zastosowanie wentylatorów łożyskowych o niewielkiej mocy eliminuje powyższe problemy.
- nagrzewnica - jest to element instalacji, który wymaga zasilania prądem. Jest on konieczny do zasilania grzałek, które ochraniają wymiennik przed oszronieniem na skutek zetknięcia się wilgotnego powietrza wywiewanego z mroźnym napływającym. Grzałki działają jedynie okresowo. Dodatkowego zużycia energii można jednak uniknąć, poprzez umieszczenie w instalacji specjalnej przepustnicy, która odcina dopływ zimnego powietrza w momencie oszronienia.W tym czasie rekuperator pobiera ciepłe z wnętrza budynku. W instalacji przez krótki czas krąży zatem powietrze nie odświeżane. Po odszronieniu przepustnica ponownie przełącza rekuperator na dopływ powietrza z zewnątrz.
- obudowa - jej zadaniem jest tłumienie odgłosów pracy rekuperatora.
- filtry - powinny być dostosowane do potrzeb mieszkańców domu, ze szczególnym uwzględnieniem alergików. Muszą być regularnie poddawane czyszczeniu.



S


SUCHY TYNK

Inaczej rodzaj wykończenia ścian lub stropów, bez konieczności użycia zaprawy. Zaliczamy tu np. płyty gipsowo-kartonowe, płyty gipsowo-wiórowe, siding.
Bardzo często stosowany w technologii szkieletowej, również ze względu na wysokie parametry z zakresu ochrony przeciwpożarowej.

STROP

Inaczej pozioma przegroda dzieląca budynek na kondygnacje . Składa się z następujących części:
- konstrukcji nośnej;
- w zależności od przeznaczenia użytkowego może mieć dodatkowe elementy: podsufitka, podłoga, izolacja.
Podział stropów:
a) ze względu na konstrukcję: belkowe, płytowe, płytowo-belkowe, gęstożebrowe;
b) ze względu na materiał: drewniane, ceramiczne, żelbetowe, na belkach stalowych, na blachach fałdowych;
c) zew względu na funkcję: "ciche", "ciepłe", ognioodporne.
Podstawowe funkcje stropów:
- przenoszenie obciążeń stałych - ciężar własny, ciężar ścianek działowych, na poddaszu również częściowo ciężar więźby dachowej
- przenoszenie obciążeń użytkowych - ciężar umeblowania, wyposażenia pomieszczenia, składowanych towarów i przebywających w nim osób), jednocześnie konstrukcja stropu musi zapewniać sztywność wystarczającą na zachowanie wymaganych warunków użytkowych (ugięcie stropu pod wpływem obciążeń nie może przekraczać wartości dopuszczalnych)
- zwiększanie sztywności budynku
- ochrona pomieszczeń na poszczególnych kondygnacjach przed przenikaniem dźwięku, ciepła
- ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia


STROPODACH

Inaczej pozioma lub pochyła przegroda, ograniczająca budynek
od góry, pełniąc równocześnie funkcję dachu oraz stropu w pomieszczeniach najwyższej kondygnacji. Składa się z konstrukcji nośnej stropowej, warstw izolacyjnych, szczeliny wentylowanej oraz warstwy pokrycia dachowego.
Stropodach może również służyć jako podłoże tarasu lub balkonu.
Ze względów konstrukcyjnych oraz fizycznych stropodachy dzielimy na:
- stropodachy wentylowane, uważane za poprawne rozwiązanie dla budownictwa mieszkaniowego
- stropodachy pełne, stosowane częściej w budownictwie przemysłowym.
SZPROSY

są to poziome i pionowe elementy, dzielące szybę okna na mniejsze części (nie stanowi konstrukcji okna). Pełnią funkcję dekoracyjną.

STAN SUROWY

Inaczej etap budowy, na którym zakończone są prace dotyczące elementów konstrukcyjnych. Gotowe są fundamenty, ściany, stropy, więźba dachowa i pokrycie dachowe. Rozróżnia się dodatkowo podział na stan surowy zamknięty (posiadający stolarkę: drzwi i okna) oraz otwarty (bez stolarki).

STRZECHA

Inaczej trzcinowe pokrycie dachowe. Charakteryzuje się wysoką termoizolacyjnością, trwałością, szczelnością a przede wszystkim estetyką. Nadaje się do zastosowania na dachy o kącie nachylenia połaci dachowych wyższym od 40 stopni. Strzechę należy odpowiednio zabezpieczyć pod względem przeciwpożarowym poprzez powiązanie drutem chromoniklowym a także zastosowanie środków do impregnacji trzciny niewypłukiwanych przez deszcz.
Pod strzechę należy ułożyć dodatkowe zabezpieczenie przed ogniem np: membranę ognioochronną lub płyty przeciwogniowe.
W przypadku dachów krytych strzechą nie stosuje się ław kominiarskich, stosunkowo rzadko rynny i rury spustowe. Obowiązkowa za to jest odpowiednia instalacja odgromowa.
Budynki z dachami pokrytymi strzechą muszą znajdować się w odpowiedniej odległości od innych dachów (odległość zależna od rodzaju pokrycia dachu sąsiedniego).


SUTERENA

Inaczej kondygnacja budynku lub jej część zawierająca pomieszczenia, w której poziom podłogi w części lub całości znajduje się poniżej poziomu projektowanego lub urządzonego terenu, lecz co najmniej od strony jednej ściany z oknami poziom podłogi znajduje się nie więcej niż 0,9 m poniżej poziomu terenu przylegającego do tej strony budynku.

STRZEMIONA

są to cienkie pręty zbrojeniowe służące do łączenia i wiązania zbrojenia głównego danego elementu konstrukcyjnego (fundamenty, słupy żelbetowe, podciągi itp). Przekrój, klasę stali, rozstaw oraz długość strzemion powinny być podane projekcie konstrukcyjnym danego budynku.


STAN DEWELOPERSKI

Inaczej całkowite wykończenie domu z zewnątrz, drzwi zewnętrzne, instalacje bez białego montażu (umywalek, kabin prysznicowych itp), stolarka okienna i drzwiowa, parapety wewnętrzne, instalacja c.o wraz z grzejnikami, ściany przygotowane do pomalowania lub pomalowane jednokrotnie na biało, posadzki przygotowane do położenia podłóg.

SPOCZNIK

Inaczej zbrojona płyta konstrukcyjna (w przypadku spocznika żelbetowego) stanowiąca podest, będąca elementem schodów spocznikowych. Umieszczona jest w poziomie kondygnacji lub pomiędzy dwoma kondygnacjami.
W większości budynków zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej minimalna szerokość spocznika powinna wynosić 1,5 m.

STREFA POŻAROWA

Inaczej przestrzeń wydzielona poprzez zachowanie odpowiednich odległości lub zastosowanie obudowy o odpowiedniej odporności ogniowej, tak aby pożar w określonym czasie nie przeniósł się na zewnątrz lub do wewnątrz tej przestrzeni.


Ś


ŚCIANKA DZIAŁOWA

Inaczej pionowa przegroda, która dzieli kondygnacje na poszczególne pomieszczenia użytkowe. Nie jest elementem konstrukcyjnym i nie przenosi na strop oraz ściany konstrukcyjne żadnych obciążeń od innych elementów budynku poza ciężarem własnym.
Ściana działowa powinna spełniać odpowiednie właściwości akustyczne - najlepsze są do tego cięższe materiały, lub szkielet drewniany wypełniony wełną mineralną.
Podstawowy podział ścianek działowych z uwagi na rodzaj zastosowanych materiałów:
1 murowane - z cegieł, pustaków, bloczków lub płytek,
2 szkieletowe - drewniane lub stalowe z poszyciem z płyt gipsowo - kartonowych albo drewnopochodnych,
3 stolarskie - z drewna, sklejki lub płyt pilśniowych,
4 szklane - z pustaków zwanych luksferami
ŚCIANA KOLANKOWA

Inaczej zewnętrzna ściana konstrukcyjna na poziomie poddasza, biegnąca wzdłuż połaci dachowej. Jej wysokość zależy od kąta nachylenia dachu i zazwyczaj nie przekracza 1,5 m. Przejmuje obciążenia zewnętrzne z dachu oraz ciężar własny konstrukcji więźby dachowej i przekazuje na niżej położone elementy konstrukcyjne.

ŚCIANA KONSTRUKCYJNA /NOŚNA/

przegroda pionowa (zewnętrzna i wewnętrzna) przenosząca na fundament lub inne elementy konstrukcyjne ciężar własny, obciążenia od innych wyżej położonych elementów i ustrojów budynku (np. dachów, stropów, balkonów), jego wyposażenia i użytkowników, a także obciążenia od parcia wiatru lub gruntu.
Najczęściej spotykany podział ścian:
- ściany jednowarstwowe
- ściany dwuwarstwowe
- ściany trójwarstwowe

ŚCIANA SZCZYTOWA

Inaczej zewnętrzna ściana konstrukcyjna na poziomie poddasza. Usytuowana jest w kierunku poprzecznym w stosunku do połaci dachowej. Przejmuje obciążenia zewnętrzne z dachu oraz ciężar własny konstrukcji więźby dachowej i przekazuje na niżej położone elementy konstrukcyjne.

ŚWIADECTWO CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ

Inaczej dokument, który określa wielkość rocznego zapotrzebowania na energię konieczną do zaspokojenia potrzeb związanych z użytkowaniem budynku lub lokalu, a zatem energii na potrzeby ogrzewania, ciepłej wody, wentylacji, klimatyzacji i oświetlenia. Świadectwo energetyczne wykonuje się na podstawie charakterystyki energetycznej budynku i parametrów w niej zawartych, po wybudowaniu obiektu. Jest ono niezbędne do otrzymania pozwolenia na użytkowanie.
Świadectwo charakterystyki energetycznej ważne jest przez 10 lat. Po upływie tego czasu należy sporządzić nowe.
Świadectwo zawiera nie tylko podstawowe dane budynku oraz wartości wskazujące na ilość zużytej energii, ale również porównanie wskaźników analizowanego budynku z budynkiem referencyjnym.
Świadectwa, które obowiązują od stycznia 2009 roku, mają informować zarówno właściciela budynku jak i potencjalnego nabywcę o energooszczędności danego obiektu, co ma decydujący wpływ na koszty jego eksploatacji.
Świadectwa nie są wymagane dla następujących budynków:
# podlegających ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
# używanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej;
# przeznaczonych do użytkowania w czasie nie dłuższym niż 2 lata;
# niemieszkalnych służących gospodarce rolnej;
# przemysłowych i gospodarczych o zapotrzebowaniu na energię nie większym niż 50 kWh/m2/rok;
# mieszkalnych przeznaczonych do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku;
# wolnostojących o powierzchni użytkowej poniżej 50 m2
Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku może wykonać osoba, która:
1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2) ukończyła co najmniej studia magisterskie, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym;
3) nie była karana za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;
4) posiada uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej albo odbyła szkolenie i złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin przed ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.
Za równorzędne z odbyciem szkolenia oraz złożeniem z wynikiem pozytywnym egzaminu uznaje się ukończenie, nie mniej niż rocznych, studiów podyplomowych na kierunkach: architektura, budownictwo, inżyniera środowiska, energetyka lub pokrewne w zakresie audytu energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny energetycznej budynków.

ŚWIETLIK

Inaczej przeszklony element, montowany w konstrukcji dachu, służący do doświetlania przestrzeni znajdującej się pod dachem.
Najczęściej są to różnego rodzaju kopuły wykonane z tworzywa sztucznego lub innych giętkich materiałów.

ŚCIANA JEDNOWARSTWOWA

Inaczej najprostszy rodzaj ściany zewnętrznej budynku. Składa się ona tylko z warstwy konstrukcyjnej, która zarazem musi posiadać odpowiednie właściwości termoizolacyjne aby nie przepuszczała nadmiernej ilości ciepła.
Obecnie jedynymi materiałami nadającymi się na ścianę jednowarstwową są:
- bloczki z betonu komórkowego;
- pustaki z ceramiki poryzowanej;
- pustaki z keramzytobetonu, jednorodne lub z wkładkami styropianowymi
Należy jednak zaznaczyć, że pustaki te powinny mieć grubość od 36-44 cm. Przy murowaniu tego typu ściany dużą uwagę należy przywiązać do staranności jej wykonania gdyż, w razie popełnionych błędów, będą pojawiać się mostki termiczne ze względu na brak warstwy izolacyjnej.
Z reguły materiały w ścianie jednowarstwowej łączy się za pomocą kleju lub spoiny ciepłochronnej.

ŚCIANA DWUWARSTWOWA

Inaczej ściana składająca się z dwóch warstw: konstrukcyjnej oraz ocieplenia. Warstwa konstrukcyjna może być wykonana z dowolnego materiału przenoszącego odpowiednie obciążenia (bloczki betonowe, ceramika, gazobetony, betony komórkowe, silikaty itp) natomiast ocieplenie stosowane przy ścianie zewnętrznej to najczęściej styropian lub wełna mineralna o odpowiedniej grubości.
W przypadku wykonawstwa ściany dwuwarstwowej dużo ważniejsze jest staranne położenie warstwy ocieplenia, które powinno eliminować ewentualne mostki termiczne powstałe w warstwie konstrukcyjnej w wyniku niedokładności wykonania.
Zewnętrzną część ściany stanowi okładzina (najczęściej tynk) stanowiąca zabezpieczenie warstwy ocieplenia przed uszkodzeniami mechanicznymi a także nadająca elewacji estetyki.
Fundament pod ścianę dwuwarstwową projektuje się symetrycznie do warstwy konstrukcyjnej ściany (warstwa konstrukcyjna opiera się na fundamencie mimośrodowo - centralnie).

ŚCIANA TRÓJWARSTWOWA

Inaczej ściana składająca się z trzech warstw: konstrukcyjnej, izolacyjnej oraz elewacyjnej.
Warstwa konstrukcyjna powinna mieć grubość od 15-20 cm. Może być wykonana z dowolnego rodzaju materiału przeznaczonego na murowanie ścian konstrukcyjnych (pustaki ceramiczne, beton komórkowy, gazobetony itp). Warstwa izolacyjna to najczęściej styropian FS-12 - FS 15 o grubości około 10-12 cm. Za styropianem projektuje się pustkę powietrzną 3-4 cm, która umożliwia wentylację i ewentualne pozbywanie się zawilgocenia. Warstwa elewacyjna to ściana z różnego rodzaju materiałów elewacyjnych (cegła klinkierowa, silikaty itp). Jej grubość powinna się wahać od 6-12 cm.
Warstwa elewacyjna jest zamocowana do muru za pomocą kotew , wykonanych z drutu o średnicy 4-6 mm.
Ściany trójwarstwowe są najdroższym rodzajem ścian, maja jednak bardzo dobre parametry termoizolacyjne.

ŚCIANA OSŁONOWA

Inaczej ściana nie będąca elementem konstrukcyjnym, Może pełnić funkcję odgrodzenia oraz osłony termicznej. Najczęściej stosuje się ją na elewacjach zewnętrznych jako osłonę przestrzeni otwartej.


T


TARAS

pozioma powierzchnia położona na gruncie na poziomie parteru domu lub nad pomieszczeniem na poziomie poddasza lub piętra. Jest to element otwarty przestrzennie, wykonywany najczęściej z żelbetu, lub drewna.

TERMOIZOLACJA

Inaczej zabezpieczenie materiału przed nadmiernym przenikaniem przez niego ciepła lub chłodu. W zależności od rodzaju materiału termoizolacyjnego, termoizolacja może być mniej lub bardziej efektywna.
Termoizolacyjność materiału określa współczynnik przewodności cieplnej Lambda, wyrażany w W/mK. Im mniejsza wartość współczynnika tym lepsza termoizolacyjność materiału.
Lambda nie jest zależna od grubości materiału izolacyjnego a od jego gęstości objętościowej, porowatości, nasiąkliwości itp.
Grubość materiału izolacyjnego ma wpływ na współczynnik przenikalności cieplnej, im jest on wyższy tym gorsze właściwości izolacyjne przegrody.
Obecnie w budownictwie najczęściej stosowane są następujące materiały termoizolacyjne:
- styropian
- wełna mineralna
- wata szklana
- polistyren ekstrudowany
- pianki poliuretanowe
Obecnie termoizolacja w budownictwie jest niezwykle istotnym elementem. Budynki muszą spełniać zaostrzone wymogi termoizolacyjności przegród budowlanych co ma decydujący wpływ na charakterystykę energetyczną budynku.

TECHNOLOGIA SZKIELETOWA DREWNIANA

Inaczej technologia opierająca się na budowie budynku z lekkiej konstrukcji drewnianej. Jedynym elementem żelbetowym jest tu fundament. Czas realizacji budynku jest niższy niż w przypadku technologii murowanej i wahać się może od 2-4 miesięcy.
Szacuje się również, że koszty budowy domu w technologii szkieletowej są o około 20 % niższe niż w przypadku domów realizowanych w technologii tradycyjnej.
Ściany składają się ze słupków drewnianych, pomiędzy którymi znajduje się wełna mineralna. Od wewnątrz stosuje się ognioodporne płyty suchego tynku na ruszcie, od zewnątrz płytę OSB oraz w zależności od preferencji styropian i tynk zewnętrzny, lub okładziny różnego typu.
Domy w technologii szkieletowej charakteryzują się wysoką energooszczędnością. Ciepło nie ogrzewa ścian zewnętrznych (w przypadku technologii murowanej mają one swoją pojemność cieplną) i ilość energii potrzebnej do ogrzania budynku jest dużo niższa.
W technologii szkieletowej wymogi przeciwpożarowe wpływają na konieczność odpowiedniej izolacji elementów drewnianych. Do tego celu stosuje się ognioodporne płyty GKF.
Do najistotniejszych zalet budynków realizowanych w technologii szkieletowej drewnianej należy zaliczyć:
1. Mały ciężar konstrukcji, wpływający bezpośrednio na mniejsze wymiary fundamentów a co się z tym wiąże redukcje kosztów
2. Łatwość rozbudowy
Domy można modyfikować kilkukrotnie, dostawiając kolejne pomieszczenia i całe części mieszkalne. Wiązarowy dach można przy pomocy dźwigu podnieść i dostawić całe piętro
3. Koszty
Mimo coraz wyższych cen drewna, konstrukcje szkieletowe są o około 20% tańsze od konstrukcji tradycyjnych, murowanych.
Różnica jest jeszcze większa w kosztach utrzymania. Energia zużyta na ogrzewanie domu szkieletowego może być kilkakrotnie mniejsza od zużytej w podobnym, murowanym.


W


WIEŃCE

są to elementy konstrukcyjne, które obiegają w poziomie stropu wszystkie ściany konstrukcyjne. Zapewniają ogólną zwartość i sztywność budynku oraz równomiernie rozkładają obciążenia przekazywane ze stropu na ściany.

WIĘŹBA DACHOWA

Inaczej konstrukcja dachu drewnianego składająca się w zależności od typu dachu z: krokwi, płatwi, murłat, słupów, jętek, mieczy i innych elementów. Stanowi ona bezpośrednią podbudowę pod pokrycie dachu.

WSPORNIK

Inaczej poziomy element, wystający poza ściany konstrukcyjne budynku np. balkon. Obciążenia zewnętrzne oraz ciężar własny wspornika przekazywane są na ściany zewnętrzne nośne, poprzez zakotwienie go w wieńcu ściany (za pomocą zbrojenia). W przypadku tego elementu najważniejsze jest zbrojenie układane górą, które musi posiadać wysokość wytrzymałość na rozciąganie.


WINKIEL

Kąt prosty lub (potocznie) kątownik służący do sprawdzania poprawności kąta prostego między ścianami.

WENTYLACJA GRAWITACYJNA

Inaczej naturalny system wymiany powietrza w budynku. Powietrze dostaje się do wnętrza poprzez infiltrację okien, drzwi i przegród budowlanych, ewentualnie nawiewniki lub inne elementy a wydostaje poprzez kanały wentylacyjne.
Poprzez różnicę ciśnień i temperatur wewnątrz i na zewnątrz budynku odbywa się naturalny ruch powietrza. Im wyższa temperatura na zewnątrz tym wentylacja gorzej działa.
Kanały wentylacyjne ponad dachem powinny być zabezpieczone w odpowiedni sposób aby przeciwdziałać niekorzystnemu działaniu wiatru, który może spowodować wsteczne wdmuchiwanie powietrza.
Wentylacja grawitacyjna jest niekorzystna z uwagi na duże straty ciepła (przede wszystkim w dobrze ocieplonych budynkach) mogące sięgać kilkudziesięciu procent całkowitych strat ciepła budynku.
Dużo lepszym rozwiązaniem jest coraz częściej stosowana wentylacja mechaniczna.

WENTYLACJA MECHANICZNA

Inaczej jeden z najlepszych sposobów na zapewnienie świeżego powietrza w nowoczesnym, energooszczędnym domu.
W przypadku tego rodzaju wentylacji przepływ powietrza w domu wymuszany jest sztucznie przez wentylatory. Ich zastosowanie pozwala uniezależnić działanie wentylacji od warunków zewnętrznych szczególnie wiatru a także umożliwia dowolne sterowanie regulując ilość dostarczanego powietrza.
Zalety wentylacji mechanicznej to:
- wysoka skuteczność (dzięki precyzyjnemu sterowaniu w znaczący sposób można zmniejszyć ilość strat ciepła przez wentylację)
- możliwość korzystania z gruntowego wymiennika ciepła
- brak konieczności murowania kominów
- pozwala na zastosowanie odzysku ciepła (wentylacja mechaniczna z rekuperatorem)
Do wad wentylacji mechanicznej należy zaliczyć:
- hałas - wymuszanie przepływu powietrza wentylatorami jest słyszalne (zwłaszcza w przypadku celowego zmniejszania objętości kanałów ze względu na oszczędności: wówczas prędkość przepływu powietrza wzrasta co powoduje zwiększenie natężenia hałasu).
- pobór prądu: koszty związane z poborem prądu są jednak mniejsze niż zyski pochodzące z oszczędności ciepła
- złożoność systemu: projekt wentylacji mechanicznej powinien wykonać specjalista, podobnie jak jej montaż
Wentylację mechaniczną dzieli się na nawiewno-wywiewną oraz wywiewną.


WENTYLACJA MECHANICZNA NAWIEWNO - WYWIEWNA

Inaczej system, w którym powietrze jest wdmuchiwane do wnętrza domu a po zużyciu mechanicznie z niego usuwane. Po przejściu przez pierwszy wentylator systemem kanałów jest rozprowadzane po domu - do pomieszczeń trafia przez nawiewniki. Poprzez kratki wywiewne jest wyciągane i następnie wyrzucane na zewnątrz.
WENTYLACJA MECHANICZNA WYWIEWNA

Wentylacja mechaniczna wywiewna jedynie wspomaga proces usuwania powietrza z wnętrza domu. Do jego środka dostaje się ono samo przez nawiewniki okienne lub ścienne. Wentylator wyciągający zużyte powietrze tworzy wewnątrz domu niewielkie podciśnienie. On kieruje zużyte powietrze do jednego komina wentylacyjnego. Taki układ jest prostszy w zaprojektowaniu, tańszy w budowie i eksploatacji, ale nie wszędzie może być stosowany. Nie nadaje się on do domów, w których są kotły z otwartą komorą spalania albo kominki. Jego użycie mogłoby bowiem powodować zasysanie spalin do wnętrza pomieszczeń.

WSPÓŁCZYNNIK PRZENIKALNOŚCI CIEPLNEJ

określa straty ciepła przez ściany, stropy, okna czy drzwi. Im wartość współczynnika jest mniejsza, tym straty ciepła są niższe i przegroda ma lepsze parametry izolacyjne.
Symbol współczynnika - U, jednostka - (W/m2K).
Wartość współczynnika oblicza się, biorąc pod uwagę materiał, z jakiego zrobione są wszystkie warstwy przegrody, grubość poszczególnych warstw oraz rodzaj samej przegrody.
Inaczej inaczej odwrotność zsumowanych oporów cieplnych poszczególnych materiałów oraz oporów przejmowania ciepła wewnątrz przegrody i na zewnątrz Rsi i Rse.
W 2008 roku nastąpiła zmiana minimalnych wymaganych wartości współczynników dla różnych elementów budynków mieszkalnych oraz budynków użyteczności publicznej.
Obecnie U ścian zewnętrznych dla domu to 0,3W/m2K, podłogi 0,45W.m2K, ocieplonego dachu lub stropu nad ostatnią kondygnacją 0,25W/m2K.
Zaostrzenie wymagań ma na celu obniżenie zużycia energii końcowej niezbędnej między innymi do ogrzania budynku.
Współczynnik przenikalności cieplnej przegród jest jednym z najistotniejszych parametrów podczas obliczania charakterystyki energetycznej budynku

WOLE OKO

Inaczej to małe okno najczęściej doświetlające poddasze, montowane w połaci dachu, o zaokrąglonym kształcie (stąd nazwa).
Element ten nie zapewnia dużo światła jednak jest bardzo efektowny wizualnie.

WIĄZAR

Inaczej najważniejszy element konstrukcji dachu, przenoszący obciążenia z połaci dachowej na ściany zewnętrzne konstrukcyjne i strop.
W budownictwie jednorodzinnym najczęściej stosuje się wiązary drewniane. Jest to para krokwi oparta na murłatach (zakotwionych do ścian zewnętrznych) lub belce stropowej.
W zależności od rozpiętości podpór oraz konstrukcji dachu wyróżnia się:
- wiązar krokwiowy
- wiązar jętkowy
- wiązar płatwiowo - kleszczowy
- wiązar wieszarowy
Poza wiązarami drewnianymi stosowane są również wiązary stalowe (najczęściej kratownice) oraz żelbetowe.


WIĄZAR KROKWIOWY

Inaczej najprostszy wiązar stosowany na rozpiętości podpór do 6,0 m. Składa się z dwóch krokwi opartych na belce wiązarowej lub ścianach budynku (przez murłatę). Krokwie przenoszą naprężenia ściskające i zginające.


WIĄZAR JĘTKOWY

Inaczej wiązar stosowany dla rozpiętości podpór do 9,0 m. Składa się z krokwi, które przenoszą naprężenia zginające i ściskające oraz poziomej belki - jętki, która przenosi naprężenia ściskające. Może być oparty na belkach wiązarowych lub ścianie nośnej .


WIĄZAR PŁATWIOWO - KLESZCZOWY

Inaczej najczęściej spotykany wiązar, stosowany przy dużych rozpiętościach (do 12 m). Krokwie przenoszą obciążenia z pokrycia dachowego na płatwie. Miecze usztywniają więźbę w kierunku podłużnym i jednocześnie zmniejszają rozpiętość i przekrój płatwi. Słupy przekazują obciążenia z płatwi pośrednich bezpośrednio na strop poddasza. Kleszcze stanowią element usztywniający więźbę w kierunku poprzecznym.

WIĄZAR WIESZAROWY

Inaczej wiązar dachowy, rozwiązanie jedno lub dwuwieszakowe. W rozwiązaniach tego typu wieszak, (który jest elementem rozciąganym) dźwiga kilka par krokwi za pośrednictwem płatwi. Rozwiązania jednowieszakowe stosuje się do rozpiętości 8,0 m; przy większych rozpiętościach konieczne jest zastosowanie dodatkowych krzyżulców i większej liczby wieszaków.

WYMIAN

Inaczej belka pośrednicząca w przekazywaniu obciążeń. Obciążenia z belek do niej prostopadłych przekazywane są na sąsiednie belki. Wymiany najczęściej stosuje się w więźbie oraz stropach drewnianych przy kominach.

WIATA

Inaczej budowla wykonana najczęściej z lekkiej konstrukcji stalowej lub drewnianej także murowanej. Może to być forma zadaszenia opierająca się na słupach bez żadnej ściany bocznej, może też mieć jedną, dwie lub 3 ściany boczne. Z reguły z co najmniej jednej strony jest otwarta.
Wiata powinna chronić przed deszczem lub wiatrem zatem najczęściej wykorzystuje się ją do parkowania samochodu, składowania przedmiotów itp.

WERANDA

Inaczej rodzaj dobudówki do budynku, najczęściej w konstrukcji drewnianej ale także murowanej.
Weranda może być zabudowana jednak najczęściej spotyka się werandy otwarte. Służy głównie do wypoczynku, starannie zaprojektowana i wykonana poprawia również estetykę budynku.

WIATROWNICA

Inaczej belka drewniana (deska), zamocowana ukośnie do krokwi od spodu, usztywniająca więźbę w kierunku podłużnym.

WYMIENNIK CIEPŁA

Inaczej urządzenie, w którym następuje wymiana energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami. Cieplejszy nośnik przekazuje energię do nośnika o niższej temperaturze (i odwrotnie) poprzez materiał o wysokiej przewodności cieplnej.
Wymienniki ciepła służą zarówno do nagrzewania jak i ochładzania nośników energii.
Stosowane są w np: instalacjach pompy ciepła; funkcjonują jako chłodnice lub nagrzewnice.

WODA GRUNTOWA

Inaczej zasób wody zlokalizowanej w podziemnych warstwach gruntu. Zasilana jest z opadów, które przenikają przez przepuszczalne warstwy gruntu i zatrzymują się na warstwie nieprzepuszczalnej. Wysokość wody gruntowej jest zależna od ilości opadów, ciśnienia oraz skali jej wykorzystywania przez człowieka w danym regionie.
Poziom wody gruntowej jest niezwykle istotny przy posadawianiu budynku. Zbyt wysoki jej poziom przy nieodpowiedniej hydroizolacji podziemnych części budynku może powodować ich zawilgocenie lub przemakanie.



Z


ZBROJENIE

są to elementy w postaci stalowych prętów, siatek lub innych kształtowników, stosowanie przede wszystkim w celu wzmocnienia konstrukcji betonowych. Pręty zbrojeniowe wydatnie poprawiają wytrzymałość betonu (po zamontowaniu zbrojenia - żelbetu) na rozciąganie.



Ż


ŻELBET

inaczej żelazo-beton czyli beton o odpowiedniej klasie wytrzymałości zbrojony prętami stalowymi. Beton zbrojony ma znacznie wyższą wytrzymałość na rozciąganie oraz zginanie.
Z żelbetu najczęściej wykonuje się fundamenty, stropy, schody, płyty balkonowe, podciągi, wieńce, słupy itp.
Wadami żelbetu jest duże zużycie stali oraz znaczny ciężar


Chcesz dodać nowe słowo lub termin?


wyślij wiadomość na Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


Partnerzy Portalu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Strefa Klienta

Giełda Zleceń

Osób ON-LINE:

17

 



stat4u

 

Copyright by PPRB © Wszystkie prawa zastrzeżone 2014